İSTATİSTİK

YIĞIN OLAY
İstatistik yığın olaylarla ilgilenir.
Özellikleri en az iki farklı Sonuca sahip olaylardır
Bu olaylar özellikleri bakımından değişkenlik ve belirsizlik gösterirler.
ÖRNEK:
2011-2012 öğretim yılında Anadolu Ünv. nin açıköğretim yapan fakültelerinde ögrenim gören örgenciler:
Öğretim yılı,
Uygulanan öğretim sistemi,
Cinsiyet
Başarı durumu
Özellikleri bakımından araştırılmak isteniyor.bu araştırmada açıköğretim yapan fakültelerde öğrenim gören öğrenciler ne tür olaydır?

Cevap: iki ortak özellikleri yanında iki farklı özelliğe sahip bu öğrenciler yığın olaydır ve istatistiğin konusunu oluştururlar.
Türkiye de faaliyette bulunan lojistik, sigorta, banka, işletmelerinin her biri yığın olaydır. Çünkü ciroları, işgören sayıları, karları ve benzeri özellikleri bakımından farklılıklar gösterirler.
TİPİK OLAY İstatistik tipik olaylarla ilgilenmez.
Aynı koşullar ve varsayımlar altında meydana gelen, incelenen özellikleri bakımından aynı sonuçları alan olaylara denir. Tipik olayların ilgilenilen özellikleri tek bir ölçüm değerine sahiptir.
Bu olayların özellikleri değişkenlik göstermez ve bu nedenle herhangi bir tipik olay ait olduğu olaylar kümesindeki bütün olayları tam olarak açıklar
ÖRNEK:
Fakültelerde kayıtlı öğrenciler, öğrencilik durumu olup olmadığına göre değerlendirildiklerinde (öğrenciyim yanıtı) alınacağından bu değerlendirmeye göre fakültede kayıtlı öğrenciler, öğrenci olup olmama özelliği bakımından tipik olaydır. Ve istatistiğin konusu olamazlar.
İstatistik: Kısaca; derlenen verilerin oluşturduğu kümedir. Quetelet isimli bir istatikçi 19. Yy da kavramın yüzden fazla tanımı olduğunu söylemiştir. Bu yüzden yaygın olarak üç tanımı,
Veri Kümesi Anlamında İstatistik: tanımlanan belirli bir konuda belirli amaç için yığın olayların çeşitli özellikleriyle ilgili olarak derlenmiş olan ve bir anlam ifade eden rakam, sayı, simgelere veri, verilerin oluşturduğu topluluğa veri kümesi veya istatistik denir. Sayısal tanımlamasıdır. Örnek: Eskişehir’de turistik tesislere giriş, geceleme sayısı, ortalama kalış süresi ve doluluk oranı.
Türkiye’nin istatistikleri İstatistiktik Kurumu (TÜİK) tarafından üretilir.
Yöntemler Topluluğu-Bilim Dalı Anlamında İstatistik: İstatistik bir bilimsel araştırma sürecinde gerekli olan verilerin derlenmesi, düzenlenmesi, çözümlenmesi ve çözümleme sonucunda elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi amacıyla kullanılan teknik ve yöntemler topluluğudur.
Örneklem Değer Anlamında İstatistik: Tanımlanan yığın olaylar arasından rassal olarak sınırlı sayıda olay seçilir. Seçilen olayların oluşturduğu topluluğa örneklem denir. Örneklemde yer alan birimler üzerinden derlenen veriler kullanılarak hesaplanan özet bilgilere istatistik denir.

BAZI TEMEL KAVRAMLAR

BİRİM : Yığın olay niteliğindeki her olaya birim denir. Canlı ve cansız varlıklar birim oluşturur. Bir olayın birim olabilmesi için sayılabilir ve ölçülebilir olması gerekir. Örnek çiçek,kalem gibi sevinç,korku,heyecan birim oluşturmaz.
BİRİM TÜRLERİ :
1. Maddi Birim-Maddi Olmayan Birim :
Maddi bir varlığa sahip olan, elle tutulur ve gözle görülebilir, en, boy ve yükseklik gibi boyutları olan birimler maddi birimlerdir. Maddi bir varlığa sahip olmayan birimler, boşanma evlenme, trafik kazası vb. birimler maddi olmayan birimlerdir.

2. Devamlı Birim-Ani Birim:
İstenildiği zaman hakkında araştırma yapılabilecek birimler devamlı birimlerdir. Örnek. Öğretim elemanları, bir bankanın şubeleri.
Özellikleri ancak meydana geldiğinde ölçülebilen birimler ani birimdir. Örnek: evlenme, trafik kazası, grev..

3. Gerçek – Varsayımsal Birim:

Maddi varlığa sahip olan ev, birey, sigorta acentası, ibi birimer gerçek birimdir.
Tarafımızdan oluşturulan birimler varsayımsal birimlerdir. Örengin bir topluluktan birbirinden farklı beşer kişilik grupların her biri varsayımsal birimdir.

4.Doğal Birim- Doğal Olmayan Birim:
Parçalandığında ya da birleştirildiğinde özelliğini yitiren birimler doğal birimdir.
Birleştirildiğinde yada parcalandığında özlliğini kaybetmeyen birimler doğal olmayan birimlerdir.

EVREN
Araştırma sonuçlarının genellenmek istendiği birimler topluluğuna Evren (Anakütle) denir.
Genel Evren; tanımlanması kolay fakat birimlerine ulaşılabilirliğin zor, bazen de imkansız olduğu evrendir.
Araştırma evreni: birimlerine ulaşılabilirliğin mümkün olduğu evrendir. Bilimsel araştırmalarda genellikle bu evren kullanılır.

EVREN TÜRLERİ:
Gerçek Evren-Varsayımsal Evren:

Birey, kurum, evlenme olayı, ölüm olayı gibi fiilen gözlenebilen birimlerin oluşturduğu evrenler gerçek evrenlerdir.

Sonlu-Sonsuz Evren:

Birimleri sayılabilir çoklukta olan evrenler sonlu evrendir. Sonlu evrendeki birimlerin sayısına evren hacmi denir ve N simgesiyle gösterilir.
Birimleri sayılanmayacak kadar çok olan veya birimleri bir sürecin çıktıları niteliğinde olan olan evren sonsuz evrendir.

Hazır- Hareket Halinde Evren:

Her an incelemeye hazır olan ve devamlı birim olarak tanımlanan birimlerden oluşan evrene hazır evren denir. İnsan, bina, şirket, üniversite… gibi.
Özellikleri ancak meydana geldiğinde incelenebilen birimlerden oluşan evrenler hareket halindeki evrendir. Doğum, evlenme, trafik kazası.. gibi

Sürekli- Süreksiz Evren:
Doğal Birimlerin oluşturduğu evrenler sürekli, doğal olmayan birimlerin oluşturduğu evrenler süreksiz evrenlerdir.

DEĞİŞKEN:

Tanımlanan araştırmanın birimlerinin ilgilendiğimiz özelliklerine değişken denir.

Örnek: futbolcunun oynadığı maçların her biri birim olduğuna göre bu maçlarla ilgili ilgilendiğimiz özellikler gol sayısı, önsezi, koşma mesafesi birer değişkendir.
Bir özelliğin değişken olabilmesi için en az iki ölçme düzenin olması gerekmektedir.

DEĞİŞKEN TÜRLERİ:

Nicel-Nitel Değişken:
Bir değişkenin mümkün sonuçları sayısal ise nicel, sayısal değilse nitel değişkendir.
Bütün nitel değişkenler kesikli değişkenlerdir.

Bağımlı-Bağımsız Değişken:
Değişkenler arasında var olan sebep sonuç ilişkisinin yapısının konu alındığı araştırmalarda araştırmanın amacını tanımlayan değişken bağımlı değişken( Sonuç Değişkeni), bağımlı değişkeni etkileyen, bağımlı değişkendeki değer değişmelerine neden olan değişken ise bağımsız değişkendir.
Bağımlı değişken araştırmacının denetiminde olmayan, bağımsız değişken ise araştırmacının denetiminde olan değişkendir.

Tam Sayım: tanımlanan evrendeki bütün birimler üzerinden araştırmaya konu oan değişkenler itibariyle veri derleniyorsa yapılan işleme tam sayım denir.

Örnekleme-Örneklem: tanımlanan evrenin özelliklerini yansıtabilecek, bu evrenden belirli yöntemlerle sınırlı sayıda birimin seçilmesi işlemine örnekleme, örnekleme uygulaması sonucu seçilen sınırlı sayıda birimin oluşturduğu gruba örneklem denir.

Parametre-istatistik:
Tam sayım sonucu elde edilen veriler kullanılarak hesaplanan değerlere genel olarak parametre denir. Örneklemdeki birimlerden derlenen veriler kullanılarak hesaplanan karakteristik değerlere ise genel olarak istatistik denir.

Parametrenin genel gösterimi Ө (theta) simgesiyle gösterilir. Örneklem istatistiğinin genel gösterimi Ө^ (şapka işareti thata nın üzerinde olacak) simgesiyle yapılır. Evren ortalamsı (µ) simgesiyle gösterilir. Evren standart sapması (σ) simgesi ile gösterilir. Örneklem aritmetik ortalaması X (üzerinde çizgi var, kitaplardan bakabilirsiniz doğru şekli bulamadım.) örneklem standart sapması (s) ile gösterilir.

Bilim: araştırma sonucu kanıtlanmış, geçerliliği kabul edilmiş, nesnel, mantıklı, genellenebilir, düzenli yada sistematik bilgiler bütünüdür.

Bilimin Temel Nitelikleri:
-Bilim olgusaldır.
-bilim nesneldir.
-Bilim mantıksaldır.
-Bilim sürekli değişim içindedir.

İnsanı doğrudan yada dolaylı olarak fiziksel veya düşünsel yönden rahatsız eden kararsızlık ve birden çok çözüm yolu olan problemlere araştırma problemi denir.

Bilimsel araştırma: araştırma problemlerine güvenilir çözümler amacıyla;

-verilerin sistemli olarak derlenmesi
-derlenen verilerin çözümlenmesi
-çözümleme sonucunda oluşan bilgilerin değerlendirilmesi ve yorumlanması
-bilgilerin yapılan değerlendirilmelerin raporlanması sürecidir.

Bilgi: (İnformation) verilerin işlenmiş halidir.
Özbilgi: (knowledge) bilginin kişiye özgü anlamıdır ve bilginin hacim olarak küçültülmiş ancak kullanım değeri çok artmış halidir.

Bilimsel Araştırma Sürecinin Aşamaları:
1-Araştırma konusunun belirlenmesi; araştırmacının hangi konuyu araştıracağını açıklayan ifadedir.
2- araştırmanın amaçlarının belirlenmesi
3-araştırmanın evrenin belirlenmesi
4-araştırmanın değişkenlerinin belirlenmesi
5-Verilerin derlenmesi: bu aşamada;
-Değişkenlerin ölçülmesinde kullanılacak uygun ölçek türünün seçilmesi
-Uygun veri derleme yöntem ve araçlarının seçilmesi
-Verilerin bilgisayar ortamına girilmesi (kodlanması)
-Verilerin denetlenmesi
-Tam sayım mı yoksa örneklemi yapılacağına karar verilmiş ise örnekleme planının hazırlanması
6-çözümleme: verilerden araştırma konusu olan evren hakkında bilgiler üretilir.
Teknik yöntem seçilerken: – araştırmanın bağımsız ve bağımlı değişken sayısı nedir?
– araştırmanın değişkenlerinin ölçümünde hangi ölçek kullanılmışır?
– araştırmada üretilecek bilginin türlerine bağlı olarak bu bilgileri üretebilecek ne tür gelişmiş teknik ve yöntemler vardır.
İstatistiktik çözümlemenin sonuçları: betimleme, ilişki araştırma, karşılaştırma, tahminleme, kestirim ve öngörüm.
Betimleme: derlenen verilerin düzenlenmesi, tablo, grafik ve şekillerle gösterilmesi ve verilerin doğasında var olan özelliklerin profillinin çıkarılmasına betimleme, bu amaçla kullanılan teknik ve yöntemler ise betimsel istatistik tir.
İlişki araştırma:değişkenler arasında kurumsal olarak var olan sebep sonuç ilişkisinin yapısının ve ilişki derecesinin araştırılmasına ilişki araştırması denir.
Karşılaştırma:iki veya daha fazla evren parametre değeri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığının fark varsa bu farkın tesadüfü bir fark olup olmadığını örneklem istatistiklerinden yararlanarak araştırılıyorsa bu karşılaştırma bilgisi üretir.
Tahminleme, kestirim, öngörü:örneklem istatistiklerinden yaralanılarak bilinmeyen evren parametre değerlerinin belirlenmesi çalışmaları tahminlemedir. Kontrol altındaki bir bağımsız değişkenin belirlenen bir değeri için bağımlı değişkenin alabileceği değer tahminlenen bir ilişkimodeli kullanılarak belirleniyorsa yapılan kestirimdir. Zamana bağlı bir bağımlı değişkenin belirli bir dönemde alabileceği değerlerin belirlenmesi çalışmasına öngörü arastırması denir.
7-Araştırma Raporunun Yazılması

İstatistik Eğitimin iki yönü vardır: 1- teorik (matematiksel) istatistik eğitimi, 2- uygulamalı istatistik eğitimi

Hebrert G. Wells: istatistiksel düşünce gün gelecek tıpkı okur yazar olmak gibi iyi yurttaş olmanın en gerekli öğelerinden biri olacaktır.

İstatistik eğitimi:
-Bilgi çağını yakalamak için gereklidir.
-Araştırma problemi tanımlayabilmek ve araştırma yapabilmek için gereklidir.
-toplumun bilgiye güven duymasını sağlamak için gereklidir.
-istatiksel çözümleme sonuçlarının doğru okuması için gereklidir.
-belirsizlik ortamında en doğru karar alınabilmesi için gereklidir.
-çevremizde olup bitenleri anlama ve bunların başkalarına anlatmada ve iletişim kuruo etkileşmede ortak bir dil kazanrırmak için gereklidir.
-kişisel gelişim için gereklidir.
-istatistiksel çözüm için istatistik eğitimi daha iyi, sistemli ve inandırcı düşünebilmek , kararlı konuşabilmek için gerekldir.

Tartışma

Henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Aralık 2016
P S Ç P C C P
« Ağu    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Diğer 2.021 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: